A ja z własnych doświadczeń dodam ze już jest trudno z prawami, choćby z robieniem filmików na Youtube, całe to kombinowanie z muzyką.
Do użycia w celach komercyjnych popularnych utworów płaci się dużo za licencje. Używając muzyki mniej znanych twórców na licencji CC też można się nieźle wkopać bo potem może się okazać że kawałek działa na dodatkowych prawach.
Albo używanie dzieł autorów którzy umarli 70 lat temu, skąd pewność ze ktoś z rodziny nie rości sobie do tego własności ?
Ale to własnie o to chodzi... Narzekasz na to, że nie możesz darmowo podpierdzielać czyjejś pracy i, że jeszcze każą ci za to płacić. To właśnie jest clue, że jak czegoś nie wytworzyłeś to nie powinieneś mieć do tego praw i powinieneś za użytkowanie tego płacić twórcy. I tak jest w normalnym świecie, tylko w związku z tym, że pośrednicy tacy jak google i facebook nie ponoszą odpowiedzialności za to co wstawiają ich użytkownicy to już w internecie de facto praw autorskich nie ma.
A co do reszty to masz chyba mgliste pojęcie na temat praw autorskich. Ponieważ zasadniczo to masz podział na autorskie prawa osobiste i autorskie prawa majątkowe. Simple. Majatkowe wygasają po 70 latach od śmierci. Prawa osobiste nie wygasają po śmierci i są to na przykład imie i nazwisko twórcy i do praw osobistych mogą rościć sobie prawa członkowie rodziny. Najwięcej co mogą zrobić to żądać wycofania dzieła z obiegu co może mieć oczywiście wpływ. Po za tym trzeba pamiętać, że pomimo tego, że prawa osobiste nie mają na celu chronienia praw majątkowych to mogą zostać nałożone kary (jako zadośćuczynienie) za złamanie autorskich praw osobistych.
A co do pewności czy ktoś nie posiada danych praw autorskich to ty nie masz... Musisz to po prostu sprawdzić i się wywiedzieć.
Osobiste:
"Art. 16. Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, autorskie prawa osobiste chronią nieograniczoną w czasie i niepodlegającą zrzeczeniu się lub zbyciu więź twórcy z utworem, a w szczególności prawo do:
1) autorstwa utworu;
2) oznaczenia utworu swoim nazwiskiem lub pseudonimem albo do udostępniania go anonimowo;
3) nienaruszalności treści i formy utworu oraz jego rzetelnego wykorzystania;
4) decydowania o pierwszym udostępnieniu utworu publiczności;
5) nadzoru nad sposobem korzystania z utworu."
Majątkowe:
"Art. 17.
Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, twórcy przysługuje wyłączne prawo do korzystania z utworu i rozporządzania nim na wszystkich polach eksploatacji oraz do wynagrodzenia za korzystanie z utworu."
"Art. 41. 1. Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej:
1) autorskie prawa majątkowe mogą przejść na inne osoby w drodze dziedziczenia lub na podstawie umowy;
2) nabywca autorskich praw majątkowych może przenieść je na inne osoby, chyba że umowa stanowi inaczej."
Ale trzeba pamiętać, że 99% problemów wiąże się z komercyjnym używaniem czyiś praw autorskich, prywatnie i niekomercyjnie problemów nie będzie i nie było, ale to dość logiczne, że jak chcesz na czymś zarabiać i korzystać z czyjejś pracy to muszą być ku temu ograniczenia.