Czynnik ludzki
Osadnicy to podstawa budowania potęgi kolonialnej w kontekście posiadacza. Płacą czynsz, pracują na polach, produkują towary, a także służą w prywatnych oddziałach. Na początek wspomnieć należy, iż w sumie występuje pięć narodowości, które różnią się od siebie kulturą, obyczajami, ustosunkowaniem do Imperium i pracowitością.
Kyralianie to domyślna narodowość zamieszkująca Imperium Kyralii. Są to ludzie praworządni i dość pracowici, jednak w obecnych warunkach ich największą zaletą jest absolutna wierność ideałom Imperium i Imperatorowi samemu sobie. Zdolni są do poświęceń w imię wyższej idei, dlatego podwyższone podatki, czy służba w wojsku nie będzie dla nich problemem. Niemniej, Kyralianie nienawidzą tubylców zamieszkujących Nowy Świat, toteż twardo będą im przeciwni.
Vindoni zamieszkujący przybrzeżną krainę znani są ze swoich umiejętności handlowych i negocjacyjnych, zaś jako osadnicy są bardzo pracowici i produktywni. Ich zachłanność i chciwość nie zna granic - za dobrą cenę sprzedali by nawet własną matkę. O ile nie mają jakiegoś szczególnego zapatrywania na Imperium, to nie lubią tracić pieniędzy (w związku z czym wysokie podatki mogą ich bardzo rozgniewać), a i za wojaczką nie przepadają. Co więcej, mają zatargi z Nordenami, przez co łączenie tych dwóch narodów może przysporzyć kłopotów.
Nordeni to hardy lud wojowników, zamieszkujący góry. Bardzo silni, pracowici i zdeterminowani będą znacznie lepiej karczować lasy, a także walczyć. Niemniej, Nordeni bardzo nie lubią Vindonów, co związane jest z historią tych dwóch ludów, dlatego obecność Vindonów może powodować tarcia między tymi dwoma narodami.
Elyni są narodem o wiekowej historii i przebogatej kulturze. Imperium kilkadziesiąt lat temu upokorzyło ich, podbijając i podporządkowując swojej woli, dlatego też po Elynach nie należy spodziewać się absolutnej lojalności i oddania. Niemniej, jako jedyny lud w Imperium nie pałają do tubylców niechęcią, czy wrogością, ba - są im przychylni i uważają, że tubylców należy uczyć. Sami Elyni to osoby zazwyczaj wykształcone i mądre, o bardzo liberalnych zasadach moralnych i etycznych.
Kalaici ludy zamieszkujące krańce Imperium Kyralii, które skrajnie tegoż Imperium nie znoszą. O ile neutralna poglądowo kolonia może utrzymać ich w ryzach, o tyle otwarcie spółkujący z imperialnymi urzędnikami właściciele mogą spodziewać się krwawych buntów. Sami Kalaici to lud typowo wojenny - wojna dla nich to chleb powszedni, a ich bojowa kultura i natura sprawiają, że są oni idealnymi żołnierzami, w siodle zaś czują się jak w domu. Co więcej, są odporni na zmęczenie i zahartowani, dzięki czemu prace polne przezeń wykonywane mogą przynosić większe zyski.
Szóstą teoretyczną narodowością są tubylcy - czyli różne ludy i plemiona zamieszkujące kolonie, które jednak przez władze Imperium nie są traktowane jak obywatele. Posiadają swoje wioski, z którymi można handlować, prowadzić dyplomację, wykonywać dla nich misję itp. Niewolnicy to w około 99% właśnie tubylcy, a ich praca liczona jest inaczej.
Przeto niewolnicy nie potrzebują żadnych chat do mieszkania, gdyż mieszkają... a różnie to bywa. Zazwyczaj w szałasach i małych domkach, lepiankach, czy innych budyneczkach zrobionych własnymi rękoma. Niewolnicy co prawda nie płacą podatków, jednak nie mają żadnych potrzeb życiowych. Są całkowicie podlegli woli kolonisty i mogą wykonywać wszystkie proste czynności jak uprawa pola, hodowla bydła, wydobycie itp. Należy jednak pilnować porządku i ich posłuszeństwa, gdyż uciskani i wyzyskiwani niewolnicy mogą się zbuntować, co jest szczególnie niebezpieczne, gdy jest ich dużo w porównaniu do zwykłych osadników. Panuje zasada, że gdy liczba niewolników stanowi 30% populacji parceli, znacznie zwiększa się ryzyko buntu.
Ważną kwestią są również grupy społeczne. Zacząć jednak należy, że miejscowości posiadają kilka etapów rozwoju, bazując na liczbie ludności i budynkach, które się w nich znajdują.
Osada - to pierwszy etap rozwoju parceli. Osada powstaje już gdy pojawiają się pierwsze chaty i budynki. Osadę zamieszkują osadnicy, którzy potrafią jedynie zajmować się prostymi czynnościami jak uprawa roli, hodowla bydła, wydobycie - wszelkie pozyskiwanie bez przetwarzania. Osada to głównie miejsce, w którym mieszkają osadnicy zajmujący się uprawą okolicznej ziemi, nie posiada żadnych szczególnych budowli, ni struktur.
Osiedle - kiedy w osadzie zamieszkuje 60 osadników i kiedy zostanie wybudowana palisada, przekształca się ona w osiedle. Wówczas, osadnicy mogą awansować na kolonistów, jeżeli wypełnione są potrzeby. Osiedle jest już znacznie bardziej zaawansowane i może zajmować się podstawowym przetwarzaniem - proste sukna i ubrania, trunki takie jak spyl, czy piwo, mąka i chleb itp. to już produkty kolonistów. Wciąż jednak jakakolwiek produkcja rzemieślnicza nie jest możliwa.
Miasteczko - osiedle zamieszkiwane przez 200 kolonistów, w którym wybudowany została kaplica przekształca się w miasteczko. Jest to pierwszy poważny etap w drodze do potęgi. Koloniści zamieniają się w mieszczan, jeśli spełnione są ich potrzeby. W miasteczku mogą już powstawać pierwsze punkty zajmujące się rzemieślnictwem - wytwórnie narzędzi przeróżnych, podstawowej broni białej, a także palnej, czy pancerzy. Co więcej, miasteczko może posiadać już niewielkie centrum handlowe, jak np. targ miejski. Mieszczanie są już świadomi, dlatego powoli zaczynają udzielać się publicznie i politycznie.
Miasto - miasteczko, które osiągnęło liczbę 700 mieszczan, ma wybudowane mury oraz ratusz przekształca się w miasto. Wówczas, najbogatsi mieszczanie mogą przekształcać się w patrycjuszy, jeśli zostaną spełnione ich wymagania. Miasto jest już prężnym ośrodkiem, który może zajmować się nawet tak wymagającymi rzemiosłami jak odlewanie dział, czy budowa niewielkich statków. Co więcej, w mieście może rozwijać się handel, poprzez znacznie większe targi i rynki miejskie. Bezpieczne miasta bardzo skutecznie zachęcają wszelkich możliwych osadników do przybycia, dlatego miasta bardzo prężnie się rozwijają.
Wielkie miasto - gdy miasto osiąga zawrotną liczbę 3000 mieszczan i 50 patrycjuszy, posiada system kanalizacji, połączenie drogowe ze stolicą kolonii, a także ma wybudowany bastion/zamek, wówczas przekształca się w wielkie miasto. Wielkie miasto to potężny ośrodek urbanistyczny, w którym zakładać można manufaktury i całe sieci produkcyjne. Wielkie miasta są najczęściej regionalnymi centrami handlu i wymiany wszelakiej. Mieszczanie i patrycjat organizują niezależna władze miasta, żądając oddania większości administracji w ich ręce. Wielkie miasta to zaiste potężne ośrodki kolonialne.
Czas teraz powiedzieć słów kilka o grupach społecznych. Otóż - kiedy Wasza posiadłość awansuje, jej mieszkańcy również mogą awansować, jeżeli wypełnione są ich potrzeby do awansu (jednorazowo). Wyższe grupy społeczne mają wyższy podstawowy poziom podatków, mogą wytwarzać coraz to bardziej zaawansowane dobra, jednak rośnie również ich świadomość polityczna, a także chęć samostanowienia, co może zrodzić problemy.
Osadnicy - zamieszkują osadę i zajmują się głównie prostymi czynnościami, takimi jak uprawa pól, czy hodowla zwierząt. Podstawowa wysokość podatku dla nich to jeden denar. Ich świadomość jest praktycznie zerowa - działają raczej instynktownie i jedyne, co ich afektuje to wysokość podatków i ewentualna służba wojskowa.
Koloniści - mieszkańcy osiedli. Aby osadnik awansował na kolonistę trzeba mu dostarczyć jedno chłopskie ubranie. Koloniści są już w stanie zajmować się prostym przetwarzaniem - z wełny mogą robić nici, z nici sukna, a z sukien proste ubrania chłopskie, czy mieszczańskie, mogą ważyć spyl i piwo, z pszenicy tworzyć mąkę, a następnie piec chleb itp. Podstawowa wysokość podatków dla kolonistów to 2 denary, wszak ich świadomość jest już większa - powoli zżywają się ze swoim osiedlem i okolicą i zaczynają dostrzegać co się wokół nich dzieje. Zaniedbywanie osiedla zostanie przez nich dostrzeżone i może wywołać reakcję.
Mieszczanie - koloniści mogą awansować do mieszczan w miasteczku, jeżeli zostaną zaopatrzeni w mieszczański strój i mebel. Mieszczanie mogą zajmować się podstawowym rzemieślnictwem - wyrobem narzędzi, broni przeróżnej, czy pancerzy. Mieszczanie żyjący w miastach (a nie miasteczkach) mogą zajmować się już tak zaawansowanym rzemiosłem, jak budowa statków, odlewnictwo dział itp. Podstawowa wysokość czynszu dla mieszczan to 3 denary, ale są to już jednostki świadome siebie i otoczenia. Utożsamiają się z miastem w którym mieszkają i mogą samodzielnie rozwijać i budować w nim odpowiednie struktury (jeśli się im na to pozwoli), jednak będą wymagać od właściciela obecności i doglądania miasteczka. Zaniedbywanie, bagatelizowanie, czy nie słuchanie ich potrzeb wzbudzi w nich frustrację.
Patrycjusze - najwyższa warstwa społeczna, która w mieście może wykształcić się z mieszczan. Aby mieszczanin mógł stać się patrycjuszem, należy zapewnić mu luksusowe ubranie, luksusowy mebel, wino, złotą biżuterię oraz villę - czyli luksusowe mieszkanie. Co więcej, patrycjuszami mogą zostać jedynie mieszczanie, którzy osobiście zgromadzą znaczne majątki. Podstawa czynszu dla patrycjuszy wynosi 15 denarów, jednak są to osoby domagające się władzy. Będą wymagać od właściciela przekazania władzy w ręce ich rad miejskich, a także będą bacznie obserwować poczynania właścicieli. Mają ogromny wpływ na lokalną ludność, dlatego dobre ich traktowanie to podstawa utrzymania dobrych relacji w mieście. Będą się sprzeciwiać niekorzystnym (dla miasta lub siebie) inwestycjom, wszak sami będą inwestować. Co więcej, patrycjusze w wielkim mieście zakładają manufaktury i całe sieci produkcyjne, znacznie zwiększając potęgę wytwórczą miasta.