| | 
Historia Pułku 3-go Piechoty bardzo dobrze ilustruje losy Wojska Polskiego z lat 1806-1814, tej jego części, która stale pozostawała pod komendą księcia Poniatowskiego. Nie miała "Trójka" tak częstych okazji do walki, jak słynny Pułk 1-szy czy "faworytny" Pułk 2-gi, nie wypadała też zbyt dobrze na manewrach. Ale tam, gdzie szedł do boju, choćby pod Sandomierzem, Borodino, Tarutino czy w Modlinie, Pułk 3-ci uczciwie zapracował na swą opinię "jednego z najwaleczniejszych w całym Wojsku Polskim". Dość powiedzieć, że pierwsze nadanie Krzyża Virtuti Militari w 1808 roku objęło trzech jego żołnierzy. Pułk 3- ci jest przy tym jakby zapomnianym, niedocenionym. A przecież ten "wybitny przeciętniak" uosabia w swej historii wszystkie zalety i wady ówczesnego Wojska Polskiego.
1806
Z początkiem listopada (kontrola stanu osobowego Pułku funkcjonuje od 1 listopada 1806 roku) pierwsze zawiązki Pułku zaczynają się formować w Łęczyckiem. W grudniu Pułk pod dowództwem mjr Żółtowskiego zostaje włączony do Legii Warszawskiej gen. księcia Poniatowskiego. Początkowo w ramach całej armii Pułk otrzymuje numer 9.
1807
W lutym Pułk wymaszerowuje z Warszawy i zostaje włączony w skład grupy gen. Zajączka. 2 marca mjr Żółtowski otrzymuje oficjalnie dowództwo Pułku wraz z awansem na pułkownika. I batalion Pułku walczy pod Neidenburgiem, Wałami, Rudą i Dobrym Miastem, drugi stoi garnizonem w Nasielsku.
4 czerwca rozkazem ks. Poniatowskiego następuje zmiana numeracji legii i pułków. Dotychczasowy Pułk 9-ty otrzymuje numer 3-ci.
1808
28 stycznia, przy pierwszym nadaniu Krzyży Virtuti Militari odznaczeni zostają między innymi płk Żółtowski, kpt. Eysenbah oraz sierż. Zdzitowiecki, wszyscy z Pułku 3-go.
11 marca Pułk obejmuje służbę garnizonową w Warszawie i Pradze.
1809
Pułk bierze udział w wojnie z Austrią. Osłania koncentrację wojsk polskich pod Raszynem, po czym w bitwie osłania pozycje pod Michałowicami. Po tej bitwie i potyczce pod Górą, Pułk odchodzi do Serocka na odpoczynek. Następnie pozostaje w odwodzie Naczelnego Wodza. 19 maja dwie kompanie lekkie Pułku uczestniczą w szturmie Zamościa a w czerwcu Pułk broni Sandomierza, za co zbiera liczne pochwały. Tymczasem świeżo zorganizowany III batalion pod mjr Krukowieckim bije się w rej. Modlina a następnie walczy w ramach grupy gen. Haukego, potem Zajączka. W listopadzie Pułk 3-ci Piechoty zostaje włączony do dywizji gen. Zajączka. Pułk obejmuje garnizon w Lublinie.
1810
W kwietniu, w obliczu katastrofalnej sytuacji finansowej państwa, Pułk zrzeka się wypłaty rocznego, zaległego żołdu na poczet Skarbu Xsięstwa. Z końcem roku Pułk odchodzi do Warszawy a następnie staje garnizonami w Nadarzynie, Rawie i Tarczynie.
1811
11 grudnia płk Żółtowski zostaje awansowany na generała i zdaje dowództwo Pułku. 27 grudnia nowym dowódcą Pułku zostaje płk Kalikst Zakrzewski z 13. pp.
1812
Tuż przed kampanią rosyjską Pułk, wraz z kilku innymi regimentami, mn. 6-tym, 8-ym, 12-tym piechoty odbywa rewię przed królem Hieronimem Bonaparte. Podczas jednego z manewrów Pułk całkowicie się miesza i ściąga na siebie nieukontentowanie króla oraz złorzeczenia i kpiny widzów.
W kampanii rosyjskiej Pułk wchodzi w skład brygady gen. Mielżyńskiego w 16. DP gen. Zajączka. Pułk bije się 17 sierpnia pod Smoleńskiem, gdzie śmiertelną ranę otrzymuje płk Zakrzewski. 19 sierpnia dowództwo Pułku otrzymuje płk Ignacy Blumer z 17. pp. Następnie Pułk walczył pod Szewardino oraz Borodino, gdzie szaleńczą odwagą wykazał się płk Blumer. Po zajęciu Moskwy Pułk walczy jeszcze pod Czirikowem i nad Czerniszną.
Pułk okrywa się szczególną chwałą 18 października w boju pod Tarutino, gdzie jego dwa bataliony (ok 700 ludzi) unikają zniszczenia przez rosyjski IV Korpus Piechoty oraz osłaniają przygotowania do boju całości sił napoleońskich.
Następnie szczątki Pułku walczą we wszystkich starciach odwrotowych V Korpusu, pod Małojarosławcem, Krasnem, nad Berezyną. Po powrocie do Xsięstwa Pułk reorganizuje się w rej. Warszawy.
1813
25 stycznia I/3. pp z płk Blumerem w sile 20 oficerów i 826 żołnierzy wyrusza do Modlina. II/3. pp z główną armią odchodzi do Krakowa a następnie do Żytawy, gdzie zostaje rozwiązany a jego żołnierze włączeni do pozostałych reorganizowanych pułków piechoty. Żołnierzy tych odnajdujemy potem w kolejnych bojach kampanii niemieckiej 1813 roku.
Numer Pułku pozostaje przy I batalionie w Modlinie, który broni go przed Rosjanami. Płk Blumer obejmuje komendę brygady piechoty polskiej stojącej w twierdzy. 19. X. 1813 pod Lipskiem ginie książę Poniatowski.
25. XII. 1813 roku kapituluje Modlin, płk Blumer odmawia podpisania aktu kapitulacji. Z Pułku pozostała połowa stanu, reszta żołnierzy w większości zmarła z chorób i głodu.
Pułk brał udział w walkach w okresie pierwszej wojny polskiej 1807 roku, wojny polsko austriackiej, inwazji na Rosję 1812 roku i kampanii 1813 roku.
Nibork (1807),
Dobre Miasto, Wały (5 kwietnia 1807),
Raszyn ( 19 kwietnia 1809),
Zamość (18 maja 1809),
Sandomierz (27, 28 maja oraz 6,15 i 16 czerwca 1809),
Jankowice (6 czerwca),
Smoleńsk (17 sierpnia 1812),
Możajsk (7 września 1812),
Czeryków (29 września),
Czeczerynka (4 października),
Studzianka (29 listopada),
Wachau i Lipsk (18 i 19 października 1813),
Oblężenie Modlina i Zamościa.
|
Fanpage
Grupa Steam
Wątek: [Napoleonic Wars][Laigle][3pp_XW] 3. Pułk Piechoty Xięstwa Warszawskiego (Przeczytany 23894 razy)