Historia pułku:Za początek powstania formacji Krakusów należy uznać wydane przez władze Księstwa Warszawskiego zarządzenie 20 grudnia 1812 poboru z jeźdźców 50 dymowych z departamentów: krakowskiego, poznańskiego, kaliskiego i radomskiego do wojsk księstwa. W trakcie tego poboru uzupełniono stany pułków kawalerii liniowej oraz piechoty. Z nadwyżek jakie pozostały, na rozkaz Wodza Naczelnego wojsk polskich ks. Józefa Poniatowskiego z 2000 jeźdźców zorganizowano nowy rodzaj kawalerii, której członków nazwano Krakusami. Organizatorem formacji i jej pierwszym dowódcą był gen. Jan Nepomucen Umiński, a następnie płk Aleksander Oborski (20 marca 1813) i płk Józef Dwernicki (1 stycznia 1814).
Pułk Krakusów wojsk Księstwa Warszawskiego, składający się czterech szwadronów po 220 jeźdźców każdy stoczył swoją pierwszą walkę 12 marca 1813 r. pod Skarszewem. Następnie w składzie VIII Korpusu Polskiego pod dowództwem ks. Józefa Poniatowskiego walczył od sierpnia do października 1813 roku na terenie Czech i Saksonii. Toczył bitwy i potyczki m. in. pod Friedlandem (17 sierpnia), Georgenwaldem (4 września), Strohweidem (9 września), Neustadtem (15 września), Frohburgiem (29 września), Luntzenauem (30 września), Zehmą (4 października), Rothą (8 października), Zetlitzem (9 października) i Wachau (16 października). Wziął udział w bitwie pod Lipskiem (19 października), gdzie był w eskorcie ks. Józefa Poniatowskiego.
Następnie pułk pod dowództwem płk. Józefa Dwernickiego walczył na terenie Francji do marca 1814 r. (m. in. pod Claye w połowie marca 1814), kończąc swój szlak bojowy pod Paryżem (30 marca). Po abdykacji Napoleona I pułk wrócił do Polski. Część pułku stanowiła honorową eskortę trumny z prochami ks. Józefa Poniatowskiego w czasie przewożenia ich z Lipska do Warszawy. Pod koniec 1814 roku część żołnierzy Pułku Krakusów wcielono do 1 Pułku Ułanów, a resztę zdemobilizowano.
Rodowód krakusów:
Utworzenie: Pułk został utworzony dekretem Rady Ministrów 20.XII.1812 r. z jeźdźców 56-o dymowych z departamentów: kaliskiego, krakowskiego, poznańskiego i radomskiego.
Dowódcami byli: płk. Oborski Aleks. 20.III.1813, Dwernicki Józ. 1.I.1814
Bitwy i potyczki: Skarszew 12.II.1813, Friedland 17.VIII, Georgenwalde 4.IX, Strohwcide 9.IX, Neustadt 15.IX, Frohburg 29.IX, Luntzenau 30.IX, Zehma 4.X, Rotha 8.X, Zetlitz 9.X, Wachau 16.X, Lipsk 19.X, Claye połowa marca 1814, Paryż 30.III