Forum Tawerny Four Ways

Rozmowy Różne => Dyskusje kulturalne i naukowe => Wątek zaczęty przez: kefir67 w Listopada 03, 2017, 20:36:13

Tytuł: Kaszuby czyli Kaszëbë, Chce wam przybliżyć
Wiadomość wysłana przez: kefir67 w Listopada 03, 2017, 20:36:13
Witéjże, Chce wam tu napisać taką małą pigułkę o Mnie czyli o Kaszubach, W większości są to zdania z Wikipedii itd. wyciągnięte, ale jest tam dobrze opisane. a chcę wam to przybliżyć tu.
(http://slideplayer.pl/3016285/11/images/6/Herb+i+flaga+Kaszub+Herbem+Kaszub+jest+czarny+gryf+zwr%C3%B3cony+w+prawo%2C+umieszczony+w+polu+tarczy+herbowej+koloru+z%C5%82otego.+Gryf+ma+na+g%C5%82owie+koron%C4%99..jpg)

Kaszuby (kaszub. Kaszëbë lub Kaszëbskô) – region kulturowy w północnej Polsce, będący częścią Pomorza, w którym zamieszkują Kaszubi (autochtoniczni Pomorzanie) posługujący się językiem regionalnym – etnolektem, określanym jako język kaszubski.

Pierwszy raz nazwa Kaszuby pojawiła się w bulli papieża Grzegorza IX z 19 marca 1238 r., potwierdzającej dobra joannitów pod Stargardem nad Iną, gdzie wspomina się ofiarodawcę Bogusława, księcia Kaszub: clare morie... duce Cassubie

Język Kaszubski nie gwara
[/b]
Język kaszubski, dialekt kaszubski (nazwy własne: kaszëbsczi jãzëk, kaszëbskô mòwa, pòmòrsczi jãzëk, kaszëbskò-słowińskô mòwa) – mowa zachodniosłowiańska i lechicka o spornym statusie – w zależności od przyjętych kryteriów uznawana za odrębny język.
Status prawny języka kaszubskiego w Polsce reguluje ustawa z dnia 6 stycznia 2005 r. o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym, definiując go jako język regionalny

(http://www.pieknekaszuby.pl/images/kaszuby%20mapa.jpg)

To co ja lubie najbardziej, Tabaka!!!
Słynne kaszubskie zdanie Chcemë le so zażec- Oznacza chcemy sobie zazyć? (tabake)

Zapotrzebowanie na tabaczenie w całej Polsce jest niewielkie, natomiast na Kaszubach jest ulubioną czynnością i jeszcze nie tak dawno tabakę zażywali wszyscy, nawet białki (kobiety). W towarzystwie, najgodniejsza osoba zażywa najpierw sama, potem częstuje towarzysza obok, ten po zażyciu podaje tabakierę następnemu i tak dalej. Tabakiera często nazywana jest kaszubską fajką pokoju – poczęstowanie tabaką i wspólne zażywanie jest symbolem zgody i szacunku.

(https://www.werandacountry.pl/images/articles/homewsc/14687_1328009941.jpg)

Kilka słow po Kaszubsku
Dzéń dobri.     
Dzień dobry
Do ùzdrzeni.     
Do widzenia
Jak sã nazéwôsz 
Jak się nazywasz
Nazéwóm sã
nazywam się
Jakô (terô) je gòdzëna
Jaka jest (teraz) godzina
Jaką môsz robòtã? Dze robisz?
jaką masz prace, gdzie pracujesz
Czedë je Twòja roczëzna?
Kiedy masz urodziny

Hymn Kaszub
[/b]
Autorem pieśni jest Hieronim Derdowski

Tam gdze Wisła òd Krakòwa
W pòlsczé mòrze płënie
Pòlskô wiara, pòlskô mòwa
Nigdë nie zadżinie.

Ref.
Nigdë do zgùbë
Nié przińdą Kaszëbë,
Marsz, marsz za wrodżém!
Më trzimómë z Bòdżém.

Më z Niemcami wieczi całé
Krwawe wiedlë wòjnë.
Wòlné piesni wiedno brzmiałë
Bez gòrë i chòjnë.
Kaszubi też mają 2 hymn
[/b]
Zemia rodnô, pëszny kaszëbsczi kraju,
Òd Gdunska tu, jaż do Roztoczi bróm!
Të jes snôżô jak kwiat rozkwitłi w maju.
Ce, tatczëznã jô lubòtną tu móm.

Sambòrów miecz i Swiãtopôłka biôtczi
W spòsobie ce dlô nas ùchòwałë
Twòje jô w przódk bëlné pòcëskóm kwiôtczi.
Òdrodë cél Kaszëbóm znôwù brënie.

Dziękuję że zaciekawił was ten post, że przyszliście tu go zobaczyć, Mam nadzieje, że lekko wam pokazałem Kaszuby, Jeśli byście mieli jakieś pytania, to proszę pisać, postaram się odpowiedzieć.
Do ùzdrzeni.

 (https://scontent-frx5-1.xx.fbcdn.net/v/t1.0-9/23031252_700146473523074_6254174583114616375_n.jpg?oh=c09e2233633f40b109323e5789c35bb9&oe=5A7272E7)
Tytuł: Odp: Kaszuby czyli Kaszëbë, Chce wam przybliżyć
Wiadomość wysłana przez: Ataman Popowicz w Listopada 03, 2017, 22:30:57
Ciekawy pomysł, + dla Ciebie.

W szkole i urzędach da się usłyszeć gwarę kaszubską czy jednak większość mówi po polsku i w której części Kaszub mieszkasz?
Tytuł: Odp: Kaszuby czyli Kaszëbë, Chce wam przybliżyć
Wiadomość wysłana przez: kefir67 w Listopada 04, 2017, 07:45:09
Ciekawy pomysł, + dla Ciebie.
Ja mieszkam na południu kaszub, tam język kaszubski jest rzadko używany, ale na północy i w tzw ,,Szwajcarii kaszubskiej,, i przeważnie w wioskach to starsze osób przeważnie tylko stosują kaszubskiego, w sklepach itd,

To wynika z tego ze na kaszubach w czasie komuny, jak 1 slowo powiedziałeś po kaszubsku to dostawales 2 i uwagę, teraz kaszubski jest juz w szkole, można maturę pisać itd,
A starsze osoby nie uważają ze mówią 2 językami, kiedys ich matki mowili tak(po kaszubsku) i ona tez tak mowi(starsze osoby) i to bylo normalne, ale niektórym to przeszkadzało, hitler powiedział ze za 5 lat nie będzie ludu kaszubskiego, a nadal jest. Komuna chciała zniszczyć nasza kulturę, troche sie udalo, ale teraz się odbudowujemy...
Tytuł: Odp: Kaszuby czyli Kaszëbë, Chce wam przybliżyć
Wiadomość wysłana przez: Veinrus w Listopada 04, 2017, 10:58:59
Dla mnie kaszubski, to tylko etnolekt, wypadkowa zbiorowiska regionalnych idiolektów. Zabawne, że w Chinach są dialekty, które maja po +2000 lat, które prawie nie mają nic wspólnego z państwem, który ich zdominowało militarnie: w gramatyce, fonetyce etc., a nadal są uważane za dialekty... a taki kaszubski jest uważany za język.

Ale poczekamy jeszcze z trzy pokolenia i po tym języku już nic prawie nie zostanie - słowniki nieśmiertelne.
Tytuł: Odp: Kaszuby czyli Kaszëbë, Chce wam przybliżyć
Wiadomość wysłana przez: Bruce Campbell w Listopada 04, 2017, 11:08:47
Też wydaje mi się, że najlepszym określeniem na kaszubski jest etnolekt.
Niemniej, dzięki za fajne ciekawostki o Kaszubach. Z ciekawości - możesz rozwinąć znaczenie słowa "najgodniejsza" osoba, w kontekście kolejności zażywania tabaki? Co decyduje o godności - kryterium wiekowe?
Tytuł: Odp: Kaszuby czyli Kaszëbë, Chce wam przybliżyć
Wiadomość wysłana przez: Stasiulek w Listopada 04, 2017, 13:12:57
Dla mnie Kaszubi zasłynęli jedynie chciwością i nieżyczliwością wobec turystów (szczególnie mowa tutaj o północnym regionie). Nigdy nie spotkałem się, aby używali swojej gwary/języka/dialektu/etnolektu.

Słyszałem kiedyś hipotezę, że chłopi z tamtego regionu mogli zamordować uciekającego Leszka Białego, ale wydaje się być całkowicie fantastyczna. ;D

(click to show/hide)
Tytuł: Odp: Kaszuby czyli Kaszëbë, Chce wam przybliżyć
Wiadomość wysłana przez: kefir67 w Listopada 04, 2017, 14:25:23
Dla mnie kaszubski, to tylko etnolekt, wypadkowa zbiorowiska regionalnych idiolektów. Zabawne, że w Chinach są dialekty, które maja po +2000 lat, które prawie nie mają nic wspólnego z państwem, który ich zdominowało militarnie: w gramatyce, fonetyce etc., a nadal są uważane za dialekty... a taki kaszubski jest uważany za język.

Ale poczekamy jeszcze z trzy pokolenia i po tym języku już nic prawie nie zostanie - słowniki nieśmiertelne.
Nigdë do zgùbë
Nie przińdą Kaszëbë,
Marsz, marsz za wrodżem!
Më trzimómë z Bòdżem.
to słowa z hymnu Kaszubskiego

a co do tych 3 pokoleń to, Tak zaginie język jeśli nie będziemy(kaszubi) używać go, Teraz w szkołach tysiące dzieci się go uczą, i Miejmy nadzieje ze za kilka nauczą tego swoich dzieci i nie zaginie.

Dla tego napisałem ten post, aby zaprezentować Wam Kaszuby, tym postem, Regimentem Kaszubski, aby coraz więcej osób wiedziało o Kaszubach,

EDIT:
Też wydaje mi się, że najlepszym określeniem na kaszubski jest etnolekt.
Niemniej, dzięki za fajne ciekawostki o Kaszubach. Z ciekawości - możesz rozwinąć znaczenie słowa "najgodniejsza" osoba, w kontekście kolejności zażywania tabaki? Co decyduje o godności - kryterium wiekowe?

Najgodniejsza jest ta osoba, która częstuję tabaką, potem podaje innym, aby wspólnie zażyć. Kaszubi mówią ,,Kto kicha(przy tabace bardzo często) to Boga tym chwali). Także byl zwyczaj, który już zaginął czyli przed kazaniem ks. wpierw zażywał Tabake potem podawał ją wiernym, i jak tabaka wróciła szybko to było słabe kazanie, a jak tabake nie chciała wrócić to wtedy ks. bardzo dobre kazanie mówił :D

EDIT2:
Dla mnie Kaszubi zasłynęli jedynie chciwością i nieżyczliwością wobec turystów (szczególnie mowa tutaj o północnym regionie). Nigdy nie spotkałem się, aby używali swojej gwary/języka/dialektu/etnolektu.

Słyszałem kiedyś hipotezę, że chłopi z tamtego regionu mogli zamordować uciekającego Leszka Białego, ale wydaje się być całkowicie fantastyczna. ;D

(click to show/hide)

Kaszubki przeważnie używają go w Domu, bo kiedyś uważano to za mowę wieśniaczą i to Ci starsi chyba tym starszym kaszubą zostało ze na ,,mieście,, się nie mówi..

Kaszuby są bardzo zaparci i wytrwali co pokazuje to pielgrzymka do Częstochowy, która ma 500km, a własnie z grup kaszubkich (np. z helu, lub Kaszubska(kościerska),  idzie najwięcej osób, Ja jestem tego dobrym Przykładem , bo też szedłem :D
Nie wysyłaj kilku postów pod rząd w tak krótkim czasie // Lew
Tytuł: Odp: Kaszuby czyli Kaszëbë, Chce wam przybliżyć
Wiadomość wysłana przez: Zahari w Listopada 04, 2017, 14:44:15
Potrafi ktoś wyjaśnić skąd taki kolor flagi kaszubskiej?
Tytuł: Odp: Kaszuby czyli Kaszëbë, Chce wam przybliżyć
Wiadomość wysłana przez: kefir67 w Listopada 04, 2017, 14:50:44
Potrafi ktoś wyjaśnić skąd taki kolor flagi kaszubskiej?

W związku z tym, że herbem kaszubskim jest Gryf czarny na złotym tle, zgodnie
z zasadami heraldyki, flaga kaszubska ma kształt dwóch poziomych pasów – górny ma barwę
czarną (barwa godła), a dolny żółtą (złoty kolor tarczy herbowej oddany za pomocą barwy
żółtej). W związku z tym barwami narodowymi kaszubskimi są kolory czarny i żółty.
Tytuł: Odp: Kaszuby czyli Kaszëbë, Chce wam przybliżyć
Wiadomość wysłana przez: Zahari w Listopada 04, 2017, 14:52:57
Dobra, źle sformułowane pytanie... Skąd pochodzi w takim razie herb kaszub? Czy był to herb jakiegoś rodu i został zaadaptowany na potrzeby kaszub czy może jakoś inaczej to wyglądało ?
Tytuł: Odp: Kaszuby czyli Kaszëbë, Chce wam przybliżyć
Wiadomość wysłana przez: kefir67 w Listopada 04, 2017, 14:53:55
Dobra, źle sformułowane pytanie... Skąd pochodzi w takim raze herb kaszub? Czy był to herb jakiegoś rodu i został zaadaptowany na potrzeby kaszub czy może jakoś inaczej to wyglądało ?
Gryfici – dynastia książąt pomorskich panująca na Pomorzu Zachodnim od XII do XVII wieku. Nazwa rodu ukształtowała się w XV wieku i została zaczerpnięta od gryfa, którego członkowie rodziny używali jako swojego herbu od 1214 roku
sorry ze z wiki ale najprościej

(http://sedina.pl/wordpress/wp-content/uploads/2013/10/Gryf.jpg)

 a dlaczego czarny nie czerwony? bo rożni władcy z dynasti gryffitow mieli rozne gryfy ,ale w XXw Aleksander Majkowski zaproponowal takiego gryfa i tak zostalo
Tytuł: Odp: Kaszuby czyli Kaszëbë, Chce wam przybliżyć
Wiadomość wysłana przez: Zahari w Listopada 04, 2017, 14:57:53
Iż sam gryf został zaczerpnięty od tego rodu to się domyśliłem, ale skąd kolory? Ktoś sobie tak o wybrał, czy ma to jakąś głębszą tradycję (bo przeciezr gryfici mają czerwonego gryfa)?
Dzięki, wszystko jasne :)